Nguồn gốc, ý nghĩa và cách chăm sóc hoa mai vàng ra đúng dịp tết

Mùa xuân là mùa của các loài hoa đua nhau khoe sắc, trong đó hoa mai vàng là hoa tượng trưng trong dịp tết truyền thống của người Việt. Liệu bạn đã hiểu hết nguồn gốc, ý nghĩa loài hoa này hay chưa, cùng kỹ thuật chăm sóc cho ra hoa đúng dịp tết sẽ được chia sẻ trong bài viết dưới đây. 

Nguồn gốc xuất xứ hoa mai vàng 

Nguồn gốc xuất xứ hoa mai vàng

Nguồn gốc xuất xứ hoa mai vàng

Hoa mai vàng (Ochna integerrima) là tên gọi của một loài thực vật có hoa thuộc chi Mai (Ochna), họ Mai (Ochnaceae). Loài hoa này có nguồn gốc từ Trung Quốc. Theo sử sách đời nhà Minh ghi chép lại. Được biết hoa mai đã xuất hiện hơn 3000 năm tước và được người dân Trung Quốc đưa hình ảnh cây hoa mai vào sử sách. Hoa mai được người dân Trung Quốc rất tôn sùng, xem hoa mai là quốc hoa. 

Mai có xuất xứ từ cây hoang dại, có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới, đặc biệt với khí hậu miền Nam - Việt Nam. Hoa Mai được phân bố nhiều khu vực khác nhau trên thế giới, thường nở rộ vào mùa xuân. Có hoa màu vàng đặc trưng, ngoài ra còn có màu sắc khác như hồng, trắng (Còn có màu tím hay đen là màu không phổ biến). Chính vì chúng nở rộ, rực rỡ sắc vàng dòng dịp xuân nên là một biểu tượng không thể thiếu vào lễ Tết của một số quốc gia khu vực Châu Á. 

Ý nghĩa hoa mai vàng vào dịp tết

Ý nghĩa hoa mai vàng vào dịp tết

Ý nghĩa hoa mai vàng vào dịp tết

Vì sao hoa mai được chọn là biểu tượng của ngày tết? Bởi lẽ loại hoa này mang lại rất nhiều ý nghĩa to lớn cho người sở hữu. Một trong những ý nghĩa tuyệt vời mà loại hoa mai mang đến là: 

Bởi cây mai có rễ cắm sâu vào lòng đất, không bị gục ngã trước gió bão, và chịu đựng được mọi loại thời tiết, kể cả khắc nghiệt. Điều này tượng trưng cho sự bất khuất và ý trí kiên cường. Nên cây mai còn luôn được xem là vật tượng trưng cho khí chất, phẩm cách cao thượng là liêm khiết của người quân tử.

Màu vàng của hoa mai là màu tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý. Nên trưng mai trong ngày tết là mong muốn đem đến tiền tài, giàu có cho gia chủ.

Những bông hoa được nở thành từng chùm liên kết với nhau cho ta thấy ý nghĩa niềm vui, niềm hân hoan, hạnh phúc, tình yêu thương, tinh thần đoàn kết và gắn bó mọi người lại với nhau.

Nếu nói về số lượng cánh hoa thì thông thường hoa mai có 5 cánh, tượng trưng cho ngũ phúc đó là: Thứ nhất là vui vẻ, thứ hai là hạnh vận, thứ ba là trường thọ, thứ tư là hanh thông, thứ năm là ân hòa. Đặc biệt nếu cây mai nở toàn hoa mai 7 cánh thì nhà đó sẽ "đại cát đại lợi " luôn gặp nhiều may mắn.

Chính vì những ý nghĩa trên nên người ta thường chưng hoa mai vào dịp Tết với mong muốn có được một năm luôn tấn tới, phát triển, an khang, thịnh vượng, gặp nhiều may mắn. Bởi lẽ đó nên nhiều người quan niệm rằng nhà nào có hoa mai nở càng nhiều vào ngày tết thì gia đình đó gặp càng nhiều may mắn và sung túc trong năm tới.

24 loại hoa mai đẹp mê mẩn lòng người 

1. Có 19 loại hoa mai có tại Việt Nam

1.1. Hoa mai năm cánh

Hoa mai năm cánh

Hoa mai năm cánh

Hoa mai là loại mai năm cánh tự nhiên, có hoa nhỏ, thân vừa và nở hoa không nhiều. Hoa có mùi thơm, nở rộ và lan tỏa khắp vùng lớn. Được mọc phổ biến tại miền Trung Việt Nam đặc biệt là vùng Đà Nẵng, Quảng Nam. Thường mọc rải rác, không tập trung ở một khu vực nhất định. 

1.2. Hoa mai núi

Hoa mai núi

Hoa mai núi

Là loại hoa mai rừng thường mọc ở trên những núi đá khô khốc, sống chủ yếu bằng hơi sương, nước mưa. Hoa thường cho 12-18 cánh, có thể tìm thấy loài hoa này ở các vùng Tây Nguyên.

1.3. Hoa mai chủy

Hoa mai chủy

Hoa mai chủy

Cũng là một loại mai rừng, thân cây rất to, lá rộng có hình răng cưa. Hoa của cây mọc thành từng chùm lớn nên được đặt tên là mai chủy (chùm, quần thể, dày đặc...)

1.4. Hoa mai động

Là loại hoa mai chỉ mọc ở những vùng cát trắng gần biển, thân thẳng suôn nho, và bông thưa thớt. Nếu hoa cho ra 5 cánh thì gọi là mai sẻ. Thường thấy loại hoa này ở các vùng miền Trung gần biển.

1.5. Hoa mai sẻ

Đặc tính cũng như hoa mai động nhưng nếu hoa cho ra hơn 5 cánh thì gọi là mai sẻ

1.6. Hoa mai chùm gửi

Là loại hoa mai sống kiểu tầm gửi nhưng khác ở chỗ là nửa thân bám vào các loại cây cổ thụ to lớn khác và nửa thân lại ở dưới đất. Thân cây gồ ghề, xù xì thành những khối u kì dị, hoa và chồi mọc ra từ các khối u đó. Hoa khá dày và mọc thành từng chùm.

1.7. Hoa mai tỳ Bà (Hoa mai Vương)

Hoa mai tỳ Bà (Hoa mai Vương)

Hoa mai tỳ Bà (Hoa mai Vương)

Nhiều gọi hoa mai chùm gửi là hoa Tỳ Bà vì hoa ngự trên một thân cây khác và thân hình khá đặc biệt, biến cây khác thành nguồn dinh dưỡng của mình. 

1.8. Hoa mai hương (mai thơm)

Là loại hoa mai có mùi hương thơm đặc trưng. Mùi hương của nó rất đặc biệt, thơm hơn rất nhiều loại hoa khác. 

1.9. Hoa mai Ngự

Ở Huế người ta gọi hoa mai hương (mai thơm) là mai Ngự vì vì nó được trồng trong cung và rất được Hoàng tộc mến chuộng nên được gọi cái tên cao quý là mai Ngự

1.10. Hoa mai châu (mai trâu)

Hoa có kích thước rất lớn và lạ thường, cánh to và rộng, màu vàng rực.

1.11. Hoa mai liễu

Lá hoa rất mềm, thon dài và rũ xuống như cây liễu, rất ít khi cho ra bông.

1.12. Hoa mai nhọn

Là một loại mai có lá dài và nhọn, nụ hoa và cánh hoa cũng có hình dáng nhọn và dài.

1.13. Hoa mai Cà Ná

Chỉ mọc ở vùng Cà Ná – Ninh Thuận. Thân hoa nhỏ, giòn, dễ gãy, là bầu dục, có răng cưa.

1.14. Hoa mai Vĩnh Hảo

Là loại hoa chỉ xuất hiện ở vùng Vĩnh Hảo – BÌnh Thuận. Hoa có thân cứng, lá nhỏ, hoa to và phẳng, đặc biệt rất lâu tàn.

1.15. Hoa mai tứ quý

Hoa mai tứ quý

Hoa mai tứ quý

Sau khi hoa mai màu vàng tàn đi thì còn lại 5 cánh hoa màu đỏ với nhụy hoa màu cùng 3 hạt màu đen như hạt đậu. Hoa nở quanh năm và nở 2 lần trên 1 đóa nên gọi là mai tứ quý (hoặc nhị độ mai).

1.16. Hoa mai giảo

Hoa có rất nhiều cánh được ghép từ nhiều loại mai khác nhau lên cùng một cây. Đây là loại hoa được thực hiện qua quá trình lai ghép.

Vì có một số loại hoa mai có đến 2 và 3 tên khác nhau nên trong số 16 loại hoa mai ở Việt Nam kể trên có đến 19 loại với những cái tên khác nhau. 

2. Có 6 loại hoa mai trên thế giới

2.1. Hoa mai vàng Campuchia (Mai Cao Miên)

Là loài cây hoang dã, thuộc dạng thân gỗ, nhánh gầy, mảnh và dài. Hoa mọc thành chùm, cuống hoa ngắn.

2.2. Hoa mai vàng Nam Phi

Dạng cây lẻ và cây mọc thành bụi có khoảng 12 loại thuộc chi họ mai. Xuất hiện ở vùng hoang dã, hoa có màu vàng và hồng.

2.3. Hoa mai vàng Myanmar (Miến Điện)

Hoa rất giống với hoa Mai tứ quý và tồn tại rất lâu trước khi rụng, cánh hoa bẹt hoặc có bầu noãn đỏ.

2.4. Hoa mai vàng Indonesia

Nở hoa vào 4 mùa như hoa tứ quý, có nguồn gốc từ Châu Phi nhưng cho hoa lớn hơn

2.5. Hoa mai vàng Madagascar

Hoa cho năm cánh tròn trịa, dúm bèo theo rìa cánh, lá mai dài và rũ xuống từng chùm.

2.6. Hoa mai vàng Châu Phi

Thuộc dạng cây bụi, lá hình oval, đầu lá nhọn và bén dài khoảng 10cm, hoa nở rộ vào mùa xuân, lác đác vào mùa hè, bên trong đỏ tía như hoa mai Tứ quý.

Cách chăm sóc mai vàng ra hoa đúng tết

Cách chăm sóc mai vàng ra hoa đúng tết

Cách chăm sóc mai vàng ra hoa đúng tết

Nếu người miền Bắc chuộng hoa Đào thì người miền Nam lại cực kỳ thích hoa Mai. Hai loại hoa này đều mang ý nghĩa đặc trưng của ngày tết truyền thống Việt Nam. Khi hoa mai vàng ra hoa đúng vào dịp tết thì sẽ tăng thêm không khí ngày tết và ý nghĩa thêm trọn vẹn hơn. 

Thông thường thì từ giữa tháng 12 âm đến những ngày giáp tết thì hoa mai vàng đã bắt đầu chớm nở và nở rổ trong những ngày tết, nên đúng vào dịp tết thì màu sắc vàng khắp muôn nơi. Nhưng cần phải biết cách chăm sóc và thực hiện đúng kỹ thuật thì hoa mai mới cho ra vào dịp tết. 

Để cách chăm sóc mai vàng ra hoa đúng tết thì các bạn cần phải lưu ý một số những điểm như sau:

1. Chú ý nhiệt độ đất trồng 

Nhiệt độ đất trồng rất quan trọng và phải đảm bảo ràng nhiệt độ thích hợp cho cây mai ra hoa là vào khoảng 25- 30 độ C. Không nên để mai quá nóng điều này sẽ khiến hoa mai nở sớm hay nhiệt độ quá lại làm hoa mai nở muộn. Đất trồng mai cần phải tơi xốp, nhiều chất dinh dưỡng, không được để ngập úng.

2. Xử lý tuốt lá cây mai

Tuốt là mai là biện pháp giúp cây mai ra đúng hoa vào dịp tết. Chỉ cần bạn biết cách tuốt lá và tuốt đúng thời điểm. Vì hoa mai chỉ nở hoa khi đã được tuốt hết lá già, khi lá đã được tuốt hết sẽ kích thích cho nụ hoa phát triển. Thông thường thì sau khi tuốt lá thì mầm hoa bắt đầu xuất hiện. Khoảng 1 tuần sau đó là nụ xanh bắt đầu bung lớp trấu. Thời gian thực hiện tuốt lá mai là vào khoảng giữa tháng 12 âm lịch và lúc tuốt lá cây thì bạn cần chú ý đến các yếu tố như:

  • Xem chi tiết mầm hoa đã phát triển đến giai đoạn nào. Nếu thấy chúng nhú khoảng 2-3 vỏ trấu bên ngoài thì tuốt lá trước tết khoảng 14-15 ngày.
  • Xem tình hình thời tiết như thế nào. Bởi thời tiết nóng nắng sẽ kích hoa ra sớm, nếu bạn tuốt lá sớm sẽ khiến hoa nở rộ trước tết. Còn thời tiết lạnh sẽ kìm hãm sự ra hoa nên bạn cần xác định rõ thời tiết để thực hiện việc tuốt lá.
  • Xem tình hình phát triển của cây mai. Nếu cây mai sinh trưởng, màu mỡ, phát triển dồi dào thường cho hoa chậm hơn nên cần tuốt lá sớm. Còn nhưng cây mai sinh trưởng phát triển kém hơn lại cho hoa sớm, nên cần tuốt lá muộn hơn.
  • Xem loài hoa mai của bạn là giống mai gì? Chẳng hạn như các loại giống mai 5 cánh thường nở rất sớm. Mai tứ quý nở sau khi tuốt là khoảng 2 tuần. Đối với mai nhiều cánh cần tuốt lá sớm hơn so với mai 5 cánh từ 4 - 6 ngày

Lưu ý: Trước khi tuốt lá cần ngừng tưới nước 2 - 3 ngày để lá bắt đầu đanh lại, gân lá nổi lên thì tuốt lá, đồng thời sau khi tưới lại thì tưới thật đẫm.

3. Xử lý cho mai ra hoa sớm

Xử lý cho mai ra hoa sớm

Xử lý cho mai ra hoa sớm

Trong trường hợp nếu như bạn thấy hoa mai có thể sẽ ra sớm và sẽ nở trước tết thì bạn nên tuốt lá sớm hơn. Ngưng tưới nước cho cây, và tưới phân phân NPK pha 10g cho 8 lít nước với thời gian tới khoảng 5 ngày/ 1 lần. Theo cách này thì khoảng 23 âm lịch nụ hoa bắt đầu bung vỏ trấu. Nếu như bạn không chú ý mà tuốt lá quá muộn thì sau khi tuốt lá cần phải phun ướt mầm hoa trong điều kiện thời tiết nóng. Tưới nước ấm vào gốc cho hoa nếu trời lạnh.Ngắt hết đọt non hoặc sử dụng thuốc kích hoa sớm để hoa nở đúng dịp tết

4. Xử lý cho mai ra hoa muộn

Nể xử lý cho hoa mai ra muộn thì bạn cần tuốt lá muộn hơn dự kiến vào khoảng ngày 20/12 âm lịch là vừa. Bạn cũng ngừng tưới nước và tưới thêm phân NPK 5-0-2 hoặc phân lạnh urê pha loãng, điều này sẽ hãm hoa lại để hoa ra muộn hơn. Cần pha 1 muỗng cà phê phân urê pha cùng 8 lít nước và tưới với mật độ 5 ngày tưới một lần để hoa ra đúng dịp tết.

Với những thông tin trên đã cho bạn biết nguồn gốc, ý nghĩa và đặc biệt hơn là cách chăm sóc hoa mai vàng sao cho cây ra hoa vàng rực rỡ đúng độ vào những ngày tết để tăng sự may mắn, an khang và có một năm thịnh vượng, sung túc.